Onlangs hoorde ik een overheidscampagne op de radio. De boodschap was kalm, maar dringend: “Wees voorbereid op een ramp. Niet óf, maar wanneer.” We zouden volgens de overheid minstens 72 uur zelfvoorzienend moeten zijn.
Een paar dagen later lag er thuis ook een keurig boekje op de mat.
Informatie. Instructies. Checklists.
Alsof een ramp iets is dat je met een stappenplan kunt afvinken; net als de belastingaangifte of het aanvragen van een nieuw paspoort.
Ik moest er even van glimlachen. Niet uit spot, maar uit herkenning.
Dat verlangen om zelfs het onvoorspelbare in een protocol te vangen. We kunnen het gewoon niet laten.
Drie dagen op jezelf. Het klonk mij eerlijk gezegd als iets rustigs.
Geen mail, geen vergaderingen, geen nieuws dat blijft binnenstromen.
Alleen jij, wat eten en stilte.
Maar het zette me ook aan het denken. Wat betekent zelfvoorzienend in een tijd waarin we bijna alles hebben uitbesteed?
We bestellen ons eten met één klik, laden ons leven op via stopcontacten en herkennen het gezoem van apparaten beter dan onze eigen gedachten. Gemak is onze levensstijl geworden: koken, plannen, onthouden; we outsourcen alles wat ook maar een beetje moeite kost. Zolang er iets piept, flitst of bezorgt, noemen we dat vooruitgang.
En dan die campagne. Het klinkt stoer, “voorbereid zijn”.
Maar ik vraag me af of het helpt, die zachte, maar dreigende overheidsstem die je alvast in standje paniek parkeert.
Blijkbaar hebben zelfs rampen tegenwoordig een draaiboek.
Er moet regie op, structuur, controle; zelfs het einde der tijden mag niet te rommelig verlopen.
In het boekje stond ook dat we met elkaar moeten praten.
De buren leren kennen. Afstemmen. Kijken wie wat heeft.
Dat advies is misschien nog het meest geruststellende van die hele campagne; een ramp begint blijkbaar met iets wat we al jarenlang te weinig doen: gewoon met elkaar praten. Niet vanuit angst, maar omdat het goed is om te weten wie er om je heen woont. Misschien is dat wel het echte begin van zelfvoorzienend zijn: niet de voorraadkast, maar de verbinding.
Tijdens die 72 uur stel ik me voor dat het stil wordt.
De straat donker, de lucht helder, de agenda leeg.
Misschien komt er dan iets terug wat we overduidelijk kwijt zijn: het vermogen om zelf na te denken.
Om te vertrouwen op wat we wél hebben: onze handen, onze vindingrijkheid, elkaar.
Drie dagen zelfvoorzienend.
Misschien is dat geen ramp, maar een oefening in gewoon mens zijn.

Bron: AI (Creatie van S.L.)






