Vol verbazing las ik de nieuwe roman van Adriaan van Dis, ‘Alles voor de Reis’. Het boek gaat over zijn hartstochtelijke relatie met Ellen Jens. Omdat Ellen al veel eerder met een ander was getrouwd en weigerde haar echtgenoot voor Adriaan te verlaten, moest Van Dis zijn geliefde met diens partner delen. Maar liefst 38 jaar hadden ze een geheime, buitenechtelijke liefdesrelatie, waarover nooit gesproken werd.
Ik probeerde me daar een levendige voorstelling van te maken. Tenslotte had ik ook vaak mijn geliefde moeten delen met een ander, zonder dat ik daarvan eerst netjes op de hoogte was gesteld. Maar met het grote verschil dat ik onze relatie wél abrupt verbrak toen ik zijn overspel uiteindelijk toch ontdekte. Fout, fout, fout! Dat blijkt nu achteraf wel. Want daardoor bleef ik dus alleen achter. Zonder geliefde. Ellendig en miserabel.
Toen ik het boek uit had, kwam ik tot de conclusie dat ik misschien heel anders met het bedrog van mijn partner had moeten omgaan. Had ik niet veel beter, zoals Adriaan beschrijft, stilzwijgend deze ontrouw moeten tolereren?
Want de formule voor een liefdevolle, langdurige relatie lijkt in dit boek zo ongelofelijk simpel te zijn: je moet gewoon je klep dichthouden.
Of zoals Adriaan zo prachtig weet te omschrijven: ‘De liefde is als een geloof: hoe meer vragen je stelt, hoe meer je ontrafelt, des te minder betovering.’
Dat betekent in de praktijk eigenlijk het volgende: wanneer je erachter komt dat je lief je met een ander bedriegt, probeer dan niet volledig uit je dak te gaan of elkaar verwijten te maken. Smijt niet het complete Engelse ontbijtservies naar zijn hoofd. Blijf vooral rustig en beheerst.
Gedraag je net als Adriaan: voorbeeldig. Blijf vriendelijk en vooral keurig articuleren. Gebruik weinig woorden en laat tussendoor diepe stiltes voor bezinning vallen. Mocht je dan toch nog iets kwijt willen, haal dan even diep adem en declameer vol overgave: ‘Een leven dat niet onderzocht wordt, is niet de moeite waard om te leven.’
Wedden dat je lief jou dan zachtjes in je oor fluistert:
“Socrates!”
Wees nu eerlijk: da’s toch een stuk romantischer dan compleet overstuur raken, je partner verrot schelden, wanhopig je koffers pakken en huilend naar je moeder vertrekken?
Nee, neem dan vooral een voorbeeld aan Adriaan en blijf je gewoon onberispelijk gedragen.
En mocht je in een later stadium toch besluiten om weer bij jouw geliefde terug te keren, omdat deze beweert de relatie met de ander te hebben verbroken, koester dan vooral geen diepe wrok. Zelfs niet wanneer je er na een tijdje achter komt dat die ander toch nog steeds deel uitmaakt van jullie gelijkbenige driehoeksverhouding.
Probeer dan liever deze eenvoudige formule van Pythagoras eens uit: ‘Indien ge vreugde wilt vermenigvuldigen, moet ge haar delen.’
Oftewel: wees wijs en zachtmoedig. Vraag géén echtscheiding aan.
Het begint mij nu langzamerhand pas echt goed duidelijk te worden. De schellen vallen van mijn ogen na het lezen van deze nieuwe roman. Hoe vernuftig heeft Adriaan van Dis zijn eigen leven weten op te waarderen tot een heuse liefdesroman. Op zeer eenvoudige wijze heeft hij de werkelijkheid in fictie laten overvloeien. En andersom. Want als volleerd minnaar wist hij dat echte romantiek zich niet laat zien tijdens dagelijkse beslommeringen, het sjouwen van tassen vol boodschappen, het wegwerken van stapels rekeningen en wasgoed en het zoet houden van jengelende kleine kinderen.
Alleen al daarom is de fictieve dochter ‘Meeuwtje’ van Van Dis allesbehalve een opstandige peuter die in de supermarkt op de grond ligt te krijsen omdat ze geen smarties krijgt, maar een lichtgevende engel met zachte veertjes.
Prachtig toch?
‘Het geheel is meer dan de som der delen.’
Misschien is dát wel de ware boodschap van dit boek?
Dus vind troost en houvast in deze wijze woorden van Aristoteles en probeer het bestaan van die andere geliefde juist te koesteren. Wees intens dankbaar voor de gedachte dat die ander minstens de helft van het vuile wasgoed in de wasmachine moet proppen. En dat er altijd een vervangende lover aanwezig is als je zelf doodmoe bent en eens een keertje geen zin in seks hebt.
En wanneer je met dat laatste toch moeite blijkt te hebben, laat deze woorden van een Vlaamse dichter even op je inwerken:
‘Beminnen is zijn egoïsme met iemand delen.’ Want met de acceptatie van overspel en ontrouw lijken vreemd genoeg je kansen op een liefdevolle en levenslange relatie zich alleen maar aanzienlijk te vergroten.
bron: Creatie van ChatGPT (AI in opdracht)
