Ziel(ig)

23 februari 2016 door Lou Bartels

Wat is nou helemaal een ziel?
Heb ik er dan ook eentje?

Vast niet. Ik ben net als iedere andere mens een homp vlees en botten (en vet, laten we dat vooral niet vergeten) met een meer of vaak minder functionerend brein in de bovenkamer, dat dagelijks een poging doet om die homp een beetje aan te sturen. Body and mind. No soul.

De ziel is enkel een – al dan niet religieuze – creatie. Een gevolg van de menselijke hersenfunctie. De eerste filosoof die zich daadwerkelijk met het concept ziel bezig hield, was – hoe kan ‘t ook anders – Plato. De wisselwerking tussen de onstoffelijke geest en het stoffelijke lichaam blijft fascinerend. Die wisselwerking zou volgens een ander filosofisch genie (Descartes, die van Cogito ergo sum) weer plaatsvinden in de epifyse ofwel de pijnappelklier, dat dingske in onze hersenen, onder de hersenbalk. Da Vinci doorwroette zelfs hele hordes lijken, op zoek naar ‘de geest’.

Stoffelijk, onstoffelijk. Direct verbonden met sterfelijk en onsterfelijk. Daar komt het religieuze weer om de hoek kijken. Want als de geest (de gedachten, de ziel, het bewustzijn, het onstoffelijke) onsterfelijk is, waar gaat dat geheel dan heen als het lichaam sterft? Daarover lopen de meningen natuurlijk uiteen en ik wil me er verder ook niet in verdiepen omdat ik niet geloof in het onsterfelijke in ons. Wel in de epifyse en in de hormonale regulering van ons bewustzijn, ons denken en het daardoor gevormde karakter.

Hoe kom ik hier nou weer op? Omdat het soms pijn doet. Dat niks daar binnenin. Hoe je het ook noemt. Stom pijnappelding… Het laat me nadenken over de zin van het bestaan. En over hoe lang dat bestaan nog werkelijk bestaat: er scheren bijvoorbeeld voortdurend allerlei dingen rakelings langs de aarde, die het hele bestaan in één klap kunnen minimaliseren. Zo kwam begin 2013 de planetoïde namens “2012 DA14” langs, die op krap 30.000km afstand de aarde passeerde, dichterbij dan onze geostationaire satellieten! Eng dichtbij kwam ie (even ter vergelijking: de maan is 384.000 km van ons vandaan). In 2029 komt er zelfs eentje – Apophis, een veul grotere – nóg dichterbij. En voor 2036 worden de inslagkansen van Apophis al als niet onaanzienlijk beschouwd. De jackpot in de loterij winnen is dan in ieder geval al onnoemelijk veel onwaarschijnlijker.

En dan? Dan BOEM. Armageddon en Deep Impact revisited. Oftewel: ‘Huppekee. Weg.’ Kunnen we de met zijn allen fijn ‘De Stervende Mens’ dansen op ons vulkaanballetje, voor zolang het duurt. Maar… waar gaan we dan vervolgens heen met al onze doelloos ronddwalende zieltjes? Waar in ons universum is die hemel in hemelsnaam gestationeerd? Hebben ze daar wel stapelbedden genoeg waar we onze onsterfelijke hoofdinhoud te rusten kunnen leggen? Een paar miljard walnotendoppen met dekentjes zijn vast wel voldoende

Het universum ontstond uit het niets. Wat was er dan voor dat niets? Een god? Nee. Gewoon niets. Onvoorstelbaar, maar waar.

Het universum is onmetelijk groot en wordt nog steeds groter. Waarheen breidt het zich uit dan? Wat was er daarvoor, daar waar het zich heen uitgebreid heeft? Niets. Absoluut niets. Net zo onvoorstelbaar, maar waar.

Het universum omvat meer materie dan een mens zich voorstellen kan. Maar óók antimaterie. Nóg onvoorstelbaarder, maar óók waar.

En wat doen wij vlooien op deze aardkloot?
Nadenken over de zin van ons miezerige bestaan.
Over hogere machten.
Over onze onsterfelijke ziel.
Over onze onstoffelijke geest.
Get real…