Bron: johnhain @ pixabay.com
Waartoe zijn wij op aard? Wat is de zin van het bestaan? Wat doe ik in vredesnaam hier? Die gedachten kunnen me zo plotseling overvallen, vanuit het schijnbare niets. Zo ook vandaag op het nog nevelige, vroege ochtenduur van deze zomerdag. Mijn oog valt op een boek van wijlen Simon Carmiggelt, genaamd “Ik lieg de waarheid”. Toch een treffende titel, mijmer ik.
Dubbelleven
De man heeft gelijk, mijmer ik verder, en hij kan het waarschijnlijk ook weten. Na zijn verscheiden, werd immers helder dat hij er jarenlang een dubbelleven op na heeft weten te houden. Zo’n liaison lukt heus niet zonder te draaikonten en te jokkebrokken. Waarom liegen we? Omdat we de overtuiging hebben dat we met de waarheid slechter af zijn. Waarom anders?
Ach, we verzinnen allemaal verhalen, die we vervolgens voor waar aannemen. Waarom? Omdat we geacht worden te weten wat we doen en ook waaróm we het doen. Daarom! Rationele redenen, die suggereren dat we alles geheel bewust, dus weloverwogen, doen. Grappig, he?
Want we doen vaak maar wat, toch? En achteraf gaan we er dan verklaringen voor bedenken en maken we er een mooi, kloppend verhaal van, waarbij we zelf bij voorkeur goed uit de bus komen. Brallerige bullshit. Narcistische neuzelarij. Plausibel proza. Loze lulkoek. Schone schijn. Als je die vaardigheid héél goed beheerst, ga je óf in de verkoop, óf in de politiek.
Keeping up Appearances
Opeens moet ik denken aan de komische Britse televisieserie “Keeping up appearances”. Over een middelbare dame, die het hoog in de bol heeft en er dientengevolge groot belang aan hecht de indruk te wekken dat ze beter, rijker, beroemder, geleerder, beschaafder, intelligenter, belangrijker en met name chiquer is dan…ja, dan wie eigenlijk? Buitensporig grappig. Door de herkenning.
Het is ordinair, doch wél met de pink omhoog, handje drukken; wie is de sterkste en dus de beste? Die wint en is kampioen! De smaak van succes. De glorie van een gouden randje. De jacht op een trofee. En dat gaat over lijken. En over vergelijken. Over meer en minder, maar hoofdzakelijk over beter en slechter.
Bochten
Mensen die “meer” en anders willen zijn dan ze zijn en zich daartoe in allerlei bochten wringen. Hoeveel mensen kent u die “zichzelf” zijn? En waar baseert u dat op? Eerlijkheidshalve dien ik te bekennen dat ik er niet aan moet denken; mijn eigen zelf is vermoedelijk dodelijk saai, dus ik prefereer een gepimpte versie.
Degene die na een gebeurtenis zegt dat hij “zichzelf niet was”, kletst onbedoeld uit z’n nek. Je kunt immers niet “niet” jezelf zijn? Wat hij vermoedelijk wil zeggen, is dat hij iets van zichzelf heeft gezien en ervaren, wat hij niet kende. En dat hij dit ook véél liever zo had willen houden.
Schaamte
Schaamte en schuldgevoel? Jawel! Ik vermoed dat dit zeer belangrijke drijfveren zijn, die ons doen en laten in belangrijke mate bepalen. Goed voor een gedeelde tweede plaats, na angst, die uiteraard met stip op één staat.
Wat dat betreft zijn we net als dieren; we doen alles om te overleven. Vermeende Vijand? Vechten! Is de vijand sterker? Vluchten! Is de vijand sneller? Dan verstijven!
Niets voor mij
Maar wat dacht u van: Vergelijken? Dat is een bijzonder doeltreffende maatregel ter overleving van het imago en het voorkomen van het gevreesde gezichtsverlies. Wordt in velerlei kringen veelvuldig succesvol toegepast. En van: Vrienden maken? Dat ze daar niet eerder op zijn gekomen; zo logisch! Vakkundig vrolijk vette vrienden worden met degene die je vreest; ik doe niet anders!! Lijmen en Slijmen! Véél effectiever.
Nee, een dubbelleven is niets voor mij; aan één leven met mezelf, of wat daarvoor doorgaat, heb ik mijn handen al meer dan vol. Dan lieg ik nog liever de waarheid.
