Laatst was ik weer eens in het winkelcentrum. Ik kocht wat cadeautjes en lekkere dingen in de supermarkt en ook nog een nieuwe winterjas. Op de weg terug naar de auto stond een straatkrantverkoper. Een beetje een shabby joggingpak aan, oude schoenen, snor, baardje. Ik schatte hem midden- of eind dertig en ‘balkan-achtig’ in.
bron: eigen foto (LB)
De man houdt de krant voor mijn neus en kijkt me vragend aan. Ik, in goede bui want zojuist geslaagd geshopt, geef hem gul vijf euro (de krant kost 3). Dan begint hij ook al meteen te praten. Ah nee hè, heb ik weer.
“Vandaag niet goed, verkoop. Heel slechte verkoop. Geen geld voor eten kinderen. Jij wat eten voor mij?”
Ik kijk in mijn kar. Niks wat ik nu voor hem of zijn kinderen geschikt vind. Pistachecrème, kadayif (ik ben de ingrediënten voor Dubai-chocolade bijeen aan het sprokkelen; ik wil ook wel eens mee doen aan een totaal gestoorde hype, maar daarover een andere keer meer), twee ’too good to go’ kipfilets voor vanavond en veel non-food spul. De echte boodschappen doe ik immers altijd bij de discounter, niet hier.
“Wil je een gebraden kip?” Ik wijs naar het standje tegenover zijn verkooppunt, waar ze kippen en andere warme vleesproducten verkopen. Hij schudt zijn hoofd. “Pasta. Rijst. Brood. Saus. Voor kinderen? Ja?”
Ik vraag hem eerst maar eens waar hij vandaan komt. Als ik hem al eten of – wat hij vast véél liever heeft – nog meer geld ga geven, vind ik dat ik ook het recht heb om een praatje aan te knopen en eventueel te weten te komen hoe hij in deze situatie beland is.
“Roemenië,” antwoordt hij meteen. “Met vrouw. Drie kinderen. Allemaal honger. Geen werk en niks eten in Roemenië. Hier veel beter, maar ook geen werk en geen geld. Vrouw poetsvrouw. Ik dit hier. Kerst met honger,” ratelt hij door. Ik weet niet of ik het moet geloven. Hij blijkt Mandalin te heten. Ik kijk even op de badge om zijn nek hoe je dat schrijft.
“Samen naar supermarkt, eten kopen?” probeert hij het weer. Het feit dat hij om eten vraagt en niet om geld, siert hem. Maar ik denk ook meteen: zou dit gewoon weer een trucje zijn om middelbare vrouwen die geen zin hebben om met hun volle kar wéér de supermarkt in te duiken, zover te krijgen dat ze gewoon nog meer geld ophoesten?
Bron: eigen foto (LB)
Dan ben ik mijn eigen wantrouwen zat. Wat zit ik hier eigenlijk moeilijk te doen? Ik heb net een nieuwe winterjas gekocht, een dure nieuwe deo en een hoop ander luxe spul om chocolade te maken die ik eigenlijk helemaal niet zou moeten eten (want te dik). In de supermarkt heb ik mij zowaar hogelijk verbaasd over het toppunt van kapitalisme: vuilniszakken met winter-sinaasappelgeur (ze roken trouwens naar Glühwein). En dan zit ik hier mentaal te miepen over een man die wat geld nodig heeft, voor wat dan ook? Als hij hier straatkranten verkoopt, zal hij dat geld vast hard nodig hebben. Hij staat hier toch immers ook niet voor z’n lol doen. En hij is aardig.
Ik kijk in mijn portemonnee. Ik heb alleen maar een briefje van vijftig. Dat vind ik dan toch weer wat te jouker. “Momentje,” mompel ik en loop met karretje en al naar de kippenverkoopstand. Ik vraag de verkoopster of ze mijn vijftigje kan wisselen in tientjes.
Ze kijkt me raar aan. “Voor een winkelwagentje?”
Eh, nee, ik snap ook wel dat daar geen tientjes in passen…
“Nee, ik wil die man daar een tientje geven.” Nu kijkt ze me helemaal meewarig aan, alsof ik doorgesnoven bejaarde ben. Uiteindelijk geeft ze me twee twintigjes en een tientje terug.
Ik loop terug en geef hem het briefje. In totaal dus al vijftien euro. Dat vind ik wel genoeg; daar kun je best een zak pasta, wat groente en saus voor kopen. Als je dat zou willen.
“Jij is goede vrouw!” roept Mandalin. “Vrolijk kerstfeest voor jou!”
Ik wens hem ook alvast fijne feestdagen, met hopelijk toch wat lekkers te eten.
Terwijl ik naar buiten loop, denk ik: dat heeft ie toch handig gedaan. Als hij dat verhaal bij alle voorbijgaande sentimentele, kerstshoppende vrouwen met volle karren ophangt, moet zijn dagomzet groter zijn dan de mijne. Zou hij er een dikke joint voor kopen? Ach, zo weinig vertrouwen in de medemens.
Thuis maak ik een kop thee met een stukje chocolade erbij (nog geen Dubai; dat komt later) en blader door de straatkrant. Terwijl ik de sudoku maak, valt mijn blik op het verhaaltje erboven. Hé, die man ken ik toch?
Het gaat inderdaad over ene Mandolin, een 39-jarige Roemeen met 3 kinderen en een vrouw die schoonmaakt voor de kost. Maar dat is niet genoeg en hij kan zelf maar geen werk vinden, dus verkoopt hij straatkranten. Zijn grootste kerstwens: eten voor zijn kinderen en een baan in het nieuwe jaar.
Jeetje. Het klopte dus gewoon. Ik voel me zowaar een beetje slecht, omdat ik hem niet geloofde en hem niet meteen dat twintigje erbij heb gegeven. Ik kan het immers best missen. Hoe dan ook, mijn vertrouwen in de mensheid is nu toch wel weer een stukje hersteld. En dat is ook wel weer fijn, zo voor de kerst.
straatkrantverkoper Mandalin (bron: Straatkrant Linz (Kupfermuckn))
Herkenbaar verhaal; ikzelf zou dezelfde twijfels gehad hebben als jij beschrijft. Maar omdat het een daklozenkrantverkoper was zou ik er ook iets meer vertrouwen in gehad hebben. Om daklozenkrantverkoper te kunnen worden, moet je aan een aantal eisen voldoen en wordt je daarop gescreend heb ik begrepen.
Mijn wantrouwen tegen geldvragende lieden stamt uit de tijd van de Iraanse revolutie, ruim 45 jaar geleden dus. Toen zag je met grote regelmaat een paar (gevluchte?) Iraniërs die veel geld inzamelden om te strijden tegen de inmiddels overleden maar vooral beruchte ayatollah. En succesvol als regel. Toen ik zo’n tweetal trof had ik niet meer dan een briefje van 5 gulden op zak en gaf ze dat. In plaats van een ‘bedankt’ kreeg ik te horen “Niet meer?” Ik liet ze nog zien niet meer geld bij me te hebben, maar ze werden eerder kwaad dan dat ze dat geloofden. Toen werd ik, op zijn Drents gezegd “roeg in de kop” en pakte mijn vijfje terug en liep weg, wat weer tot hevige protesten van het tweetal ‘inzamelaars’ leidde. Ze konden wat mij betreft de pot op. Ik verwachtte geen uitgebreide dankbetuigingen, maar de agressieve toon waarop meer geld geëist werd maakte een boos mens in me los.
Volgens mij zijn de screenings hier in Oostenrijk (waar ik woon) niet zo heel strikt… Maar ik snap helemaal dat ook jij niet echt veel vertrouwen in de medemens hebt na zo’n ervaring. Ik moet mijzelf de hele tijd eraan herinneren dat het gros van de mensen om me heen ‘gewoon goed’ is en doorgaans het beste met anderen voorheeft…