Kerst. Je mag het woord zelf al bijna niet meer zeggen. Tegenwoordig heet het “winterfeesttijd” of iets dergelijks. Maar één ding is duidelijk: een “feest” is het voor steeds minder mensen. Voor velen is het inmiddels vooral een beladen en eenzame tijd geworden.
Hartje winter. Donker en koud (althans, dat was het vroeger). De bedrijvigheid bedaart, de wereld draait wat langzamer. De agenda loopt leeg en je wordt bijna tot bezinning gedwongen. Je hebt immers geen ene flikker te doen. Óf juist véél te veel. Zo veel dat je het niet meer kunt overzien. Te veel van alles.
En dan komt dat jaareinde er ook nog eens achteraan, nóg een reden om terug te blikken. Wat heb ik dit jaar gepresteerd? Heb ik wel genoeg van mijn aan het begin van het jaar gestelde doelen bereikt? En vooral: ben ik wel voldoende gelukkig geweest? Dat laatste wordt namelijk steeds meer een dingetje. Want gelukkig zijn, dat móéten we. Terwijl we met z’n allen ogenschijnlijk steeds ongelukkiger, cynischer, eenzamer, depressiever en ontevredener worden.
Daar komt nog bij dat je dat ongeluk naar buiten toe niet (al te vaak) mag laten blijken. Dan val je te veel op tussen al die ogenschijnlijk gelukkige, succesvolle mensen die hun leven perfect op de rit hebben. De stress van “goed en bewust leven” doet ons de das om. Vroeger waren honger en kou de grootste oorzaken van ongeluk en ziekte. Nu is het – al dan niet door wereldse ellende veroorzaakte – stress: daardoor worden we ziek en depressief, doen we rare dingen en voelen we ons mislukt.
En de oorzaak van eventueel ongeluk (of anders gezegd: het niet bereiken van geluk) is tegenwoordig ook meer dan duidelijk: dat ben jezelf. De huidige maatschappij is gebouwd op de gedachte dat geluk maakbaar is. En omdat ongeluk ook niet meer even handig op een hogere macht (God, Allah, Gaia of wie dan ook) kan worden afgeschoven, is het dus automatisch je eigen schuld. Je doet het jezelf aan.
Had je maar beter je best moeten doen. Had je maar gezonder moeten eten en meer moeten sporten. Had je maar niet moeten roken en zuipen. Had je maar vaker moeten solliciteren. Had je maar beter op moeten letten op school. Had je maar niet op een gasbel moeten gaan wonen. Had je maar. Dan had dat noodlot je nu niet getroffen.
Omdat álles nu altijd je eigen schuld is, wordt ongeluk (depressie, ziekte, psychische stress, toekomstzorgen) steeds minder vaak openlijk getoond. Faalangst is omgeslagen in de angst dat anderen zien hoezeer je gefaald hebt.
Positieve zelfprofilering is dus troef. Eerder had ik het al eens over psychiater Dirk de Wachter en zijn theorieën. De Wachter zegt waar het op staat: “Als het succes niet komt, voelen we ons mislukt. En die mislukking durven we niet te bespreken. De nieuwe media hebben dat de laatste jaren in de hand gewerkt. Facebook en Instagram, waar het succes breed wordt uitgemeten, waar selfies op staan van feestende mensen, mensen die op vakantie zijn, mensen die zich fantastisch voelen, hebben dat zeker uitvergroot.” [bron]
En dan komt kerst. En oud en nieuw. En heb je dit jaar misschien je liefste verloren. Een relatie beëindigd. Is een van je ouders overleden. Of allebei. Ben je ernstig ziek geworden. Heb je gebroken met je broer of zus. You name it.
Bottom line: je voelt je ineens vreselijk eenzaam in die tijd van het jaar waarin iedereen overdreven gezellig doet. Of wil doen. Of moet doen.
Het is een periode waarin geluksgevoelens, gezelligheid, verlichting, liefsten, familie en naasten in het middelpunt staan. Een tijd die bolstaat van krampachtig geluk, dat ook nog eens uitgebreid tentoongespreid wordt.
Intussen zijn steeds meer mensen “gewoon alleen”. Zien de kersttijd als een paar extra vrije, heel rustige dagen vol ‘me-time’. En zij vinden dat ook best prima: in je eentje kun je immers ook best een aangename tijd hebben. Alleen zijn met kerst wordt steeds normaler. En alleen is nog lang niet eenzaam. Integendeel. Juist door een overmatig aantal ogenschijnlijk gelukkigen om je heen, kun je je des te eenzamer voelen.
Want wat is nu helemaal die opgedrongen feestelijkheid? Wat nou, Merry Christmas? Hoezo, Happy New Year? Het is midwinter. Kortste dag. Donker. Met een nieuw jaar voor de boeg. Meer niet.
Daarom wens ik iedereen gewoon een relaxte midwintertijd. Maak je eigen feestje en gun jezelf een paar dagen waarop je doet waar JIJ zin in hebt. Zonder moeten. Zonder stress. En zonder al die uitbundige, verplichte kerstgroeten. Want misschien is rust – óók in de vorm van berusting – nog wel de beste kers(t) op die feestdagentaart.
bron: eigen foto (LB)
