Zeg ‘ns, ben jij wel goed wijs?
Ja? Echt?
En hoe weet je dat dan?
Ik weet het nog steeds niet. Hoe te weten óf ik wel wijs ben. Ik ga er vanuit dat ik het niet ben en ik pretendeer dat dus ook bij voorbaat maar niet.
Bij wijsheden denk ik persoonlijk altijd meteen aan suffe tegelspreuken. Als je in staat bent om zelf een werkelijk treffende spreuk op een tegel te kwakken, ben je ook in staat om in andere situaties wijs te reageren, toch? Not.
“Mannen zijn net als wijndruiven. Eerst flink in elkaar stampen en dan in het donker opsluiten voor een fatsoenlijk rijpingsproces, zodat je ze er later zelfs bij het eten nog redelijk goed bij kunt hebben.” Schijnt Britney Spears ooit gezegd te hebben. Ik ben ’t er niet mee eens. En volgens Roseanne Barr (ja, die ene van – hoe verrassend – de serie ‘Roseanne’) is het logisch dat mannen beter kaart kunnen lezen dan vrouwen, omdat mannen zich sowieso tig keer beter voor kunnen stellen dat één centimeter in werkelijkheid tien meter is. Da’s geen wijsheid, dat is hooguit flink lullig. Letterlijk.
Volgens de Wikipedia’s onder ons is wijsheid ‘de kunst om in alle levensomstandigheden juist te oordelen en te handelen‘. Dus wijsheid is een paar schaatsen in de ijstijd? In dat geval ben ik echt niet goed wijs. Ik oordeel regelmatig gigantisch fout en handel daar ook nog eens vol overgave en overtuiging naar. De actuele levensomstandigheid maakt dan ook geen hol meer uit.
Ben ik dan wijs als ik – na een gruwelijke hoge terp van pijnlijke missers opgeworpen te hebben – geleerd heb om maar beter géén fouten meer te maken? Met mijn ervaring zou ik kunnen afstuderen op iets als ‘error minimization‘, maar zelfs dat maakt mij nog niet wijs; kennis is nog lang geen wijsheid. In het bewijzen van deze these zijn veruit de meeste politici waarlijk groots. Als domheid klein zou maken, zouden zij met z’n allen onder een vloerkleed parachute kunnen springen. Zij herkennen de momenten niet, waarop je dom mág zijn. De Amerikaanse poëet Paul Engle zei ooit eens zoiets: ‘Wijsheid is wéten wanneer je niet wijs kúnt zijn.’ Tijdstippen van gepaste domheid kunnen namelijk levensreddend zijn. En het even wachten met je slimheid ook: de ochtend is altijd verstandiger dan de avond ervoor. Geef ’t toe: je kunt beter een nachtje slapen over wat je wilt gaan doen, dan nachtenlang wakker liggen van wat je al gedaan hebt.
’s Morgens in de spiegel kijkend besef ik dat de wijsheidszegen ook deze nacht weer in volle vaart aan mij voorbij geraasd is.
Ik vestig mijn hoop maar op het feit dat óók de spiegel der wijsheid wel eens beslaat.
