Valentijnsdag. De dag waarop zelfs de meest emotioneel ondervoede accountant ineens iets met rozen wil doen. Alsof Cupido met een pistool vol schuldgevoelkogels rondloopt.
Het begon, naar verluidt, met een zekere Valentinus van Rome. Een priester in de derde eeuw, onder het bewind van keizer Claudius II. Die Claudius vond dat ongetrouwde mannen véél betere soldaten waren. Die waren immers minder afgeleid en er was ook minder geneuzel over heimwee en kinderwensen. Dus verbood hij alle jonge mannen om te trouwen. Logisch. Niets maakt een leger sterker dan structurele liefdesfrustratie. “Let’s get it over with, kunnen we tenminste naar huis.” Zoiets.
Valentinus dacht daar echter anders over. Volgens de overlevering trouwde hij stelletjes in het geheim. Een soort ondergrondse trouwambtenaar met een doodswens. Dat liep voorspelbaar af: arrestatie → gevangenis → onthoofding rond het jaar 269. Martelaarschap, maar dan met een romantisch randje. Er bestaat ook een versie waarin hij de blinde dochter van zijn cipier genas en haar vervolgens een brief schreef die hij ondertekende met “van je Valentijn”. Dat was immers zijn naam. Of dat historisch klopt, is ongeveer net zo zeker als de beloftes in een willekeurig datingprofiel. Feit is: hij werd geëxecuteerd en later heilig verklaard.
In 496 besloot Paus Gelasius I dat 14 februari voortaan aan Sint-Valentijn gewijd zou zijn. Handig ook om dat verhipte heidense vruchtbaarheidsfeest, dat ook in die periode plaatsvond, een christelijk sausje te geven (gelijk de kerkelijke werkwijze met Pasen en Kerstmis). Oude wijn, nieuw etiket. Mensen blijven mensen, hè. Als het maar een feestje blijft, is het goed.
Eeuwen later, in de middeleeuwen, kreeg Valentijnsdag een romantische upgrade. Dichters als Chaucer koppelden 14 februari ineens aan hofmakerij en vogelpaartjes. Vogels, ja. Blijkbaar dacht men toen dat zelfs kraaien romantiek nodig hadden.
En toen verscheen de ware heilige: de commercie. Vanaf de 19e eeuw verstuurden mensen ineens massaal kaartjes (nou ja, handgeschreven brieven). De Victoriaanse tijd had toch al een zwak voor onderdrukte emoties in sierlijke, kunstig verzegelde enveloppen. In de 20e eeuw namen chocoladefabrikanten, bloemisten en juweliers het stokje over. Tegenwoordig is Valentijnsdag een economisch ecosysteem. Rode rozen die begin februari nog betaalbaar waren, kun je in de week voor 14 februari ineens alleen nog maar kopen voor de prijs van een tweedehands Twingo. Chocolade in hartvorm. Knuffelberen met “I love you” op hun buik. Alles voor mensen die verder geen woorden hebben.
Wat ooit begon als een man die uit overtuiging koppels in het geheim trouwde en daarvoor zijn hoofd verloor, is nu een dag waarop je je liefde moet bewijzen met een bon van minimaal drie cijfers. Romantiek als KPI (voor de nitwits onder ons: Key Performance Indicator, een meetlat waarmee organisaties – en mensen – zichzelf geruststellen dat ze “goed bezig” zijn).
En toch heeft het wel iets aandoenlijks. Mensen die stuntelig proberen te zeggen dat ze om elkaar geven. Briefjes en bloemetjes, chocolade en diners bij kaarslicht, terwijl de rest van het goed gevulde restaurant exact hetzelfde idee had. Hoe origineel! We zijn blijkbaar bereid om ons voor liefde een klein beetje belachelijk te maken. En juist dat is ergens ook weer hoopgevend.
Dus ja, Valentijnsdag is overgecommercialiseerd. Het is opgeblazen, uitgemolken en verpakt in glanzend rood plastic met een gouden strikje. Maar diep onder die laag marketing zit nog steeds dat oude idee: mensen die om elkaar geven, desnoods tegen de regels in. Alleen tegenwoordig dan zonder onthoofding. Meestal.
bron: Creatie van ChatGPT (AI in opdracht)
